facebook FAGAL Twitter FAGAL Instagram FAGAL linkedin FAGAL
Newsletter
Separador
Recetas para el Recuerdo
FagalenLSE
Problemas de memoria
Grupo de Traballo en Demencias
YoTeCuidoApp

"FAGAL deu un paso de xigante coa creación do Grupo de Traballo en Demencias no ano 2014"





Xa van 20 anos!!!

Cando estamos a estudar o cerebro e o seu desenvolvemento, do mesmo xeito que na vida dun individuo, temos uns períodos críticos, onde o ambiente interacciona, e chegamos a un bo desenvolvemento mental e como individuos. Xusto, uns destes períodos importantes da vida que chegaron, son estes 20 anos, é agora cando nos facemos adultos.

Este momento chegou, estamos preparados para ser adultos e dar un gran salto na sociedade. Para a Federación Alzhéimer Galicia este momento chegou, somos adultos e preparámonos para dar un dos grandes saltos como asociación. Galicia atópase nunha das grandes crises ás que se pode enfrontar algunha rexión ou país, a crise demográfica, cando a poboación nova diminúe e a poboación maior aumenta.

A crise demográfica que temos en Galicia é dun calado que a sociedade non é consciente ao que nos enfrontamos. Non só é un problema de falta de nacementos de nenos, ou a fuga da poboación nova, senón que é o incremento da poboación maior de 65 anos. Con todo, non me mal entendades con isto, a miña opinión é que este problema que se expón a nivel de moitos é todo o contrario, é unha riqueza dun valor incalculable, e o problema radica na nosa forma de pensar e actuar como sociedade, é unha riqueza que temos que aproveitar e gozar, é unha riqueza que é a base do noso futuro.

Este sector de poboación maior de 65 anos ten unha das grandes virtudes ás que pode aspirar unha sociedade ou a humanidade en xeral, a memoria, a historia acumulada, o saber incalculable de experiencias e riqueza infinita.

Pero hai que ser realistas, o envellecemento vai acompañado doutras facetas e problemas, que unha sociedade avanzada debería liquidar. O obxectivo dunha sociedade rica e punteira debería integrar e coidar a este sector, para que, no canto de consideralos un gasto, deberían ser nosa riqueza, o noso futuro e o nacemento dunha poboación e sociedade rexuvenecida e máis rica. O lema destes 20 anos en FAGAL é "20 Anos: Facendo camiños, facendo memoria", persoalmente, eu a esta fantástico lema tamén diría “ Facendo vida”, porque o que consideramos xubilados deberían ser a base do noso futuro. Como científico gústame tratar de demostrar todo, aínda que ás veces só se faga con algo tan valioso como as emocións. Para comprobar estas palabras, só observar a mirada dun avó ao seu neto, e cando están a xogar e aprendendo mutuamente, observar a mirada do seu neto ao seu avó. Nese lazo emocional de dúas xeracións que interaccionan está o noso futuro, o día que iso se perda, perderemos o coñecemento de moitos séculos de saber. Eu non me podería nin imaxinar a neurociencia actual sen ler e estudar as palabras e debuxos de Santiago Ramón y Cajal.

A orixe desta gran historia é o ano 1994, mentres eu aínda estaba a estudar na Universidade e empezando a descubrir este mundo, sen saber moito sobre as demencias e as enfermidades do cerebro, nin o envellecemento. Xusto este ano nace a Asociación de Familiares de enfermos de Alzheimer e outras demencias de Galicia ( AFAGA), foi o nacemento dunha asociación que se dedicou a coidar ás persoas con demencia, unha enfermidade que se falaba, pero ninguén se preocupaba por ela ata que nos tocaba convivir con ela. A partir de aquí, o crecemento foi meteórico, e necesario para Galicia. AFAGA conta cunha marabillosa mestura de traballadores dedicados exclusivamente ao coidado desta poboación, que, entre as moitas patoloxías asociadas ao envellecemento, hai un de tinguiduras tristes e de difícil comprensión pola sociedade, as demencias, e entre elas, a máis prevalente, a enfermidade de Alzheimer, a enfermidade do esquecemento. Non só porque é unha enfermidade que provoca a perda de memoria na persoa que o padece, senón porque ata hai poucos anos foi unha enfermidade esquecida pola sociedade e polas nosas administracións. Aquí é onde interveu AFAGA e posteriormente FAGAL, cando todas as asociacións galegas xuntáronse nunha federación. FAGAL fixo algo que ninguén se preocupaba, adicouse a lembrarnos que a enfermidade existe e a xente que a padece, e os seus familiares, queren ser lembrados e coidados.

FAGAL ao longo destes 20 anos foi crecendo e incorporando numerosos profesionais como psicólogos, traballadores sociais, terapeutas, fisioterapeutas, auxiliares, médicos, voluntarios, investigadores, etc. En Galicia, cuxa poboación rolda os 2.7 millóns en 2017 e só o sector maior de 65 anos rolda os 651.600 (24.11%), calcúlase que no 2050 poida ser o 50%. Queiramos ou non, necesitarase asumir un gran problema, coidar a esta poboación e, na miña opinión, a resolución tratará de converter a todo este sector nunha riqueza social. Eles queren seguir sendo útiles, é inhumano refugar a unha persoa só porque cumpriu 65 anos e non valorase as súas enormes capacidades. Coidar a esta poboación, que se calcula que o 40% dos maiores de 80 anos padecen algunha demencia, mentres a esperanza de vida segue aumentando é un dos grandes fitos ao que nos enfrontamos, e nesta resolución xa temos a xente apaixonada loitando e buscando solucións, de forma apaixonada, moi ben preparados, a Federación Alzhéimer Galicia, FAGAL.

Para este paso de futuro desde FAGAL naceu unha aposta innovadora, única, e pensando nunha das maiores carencias que padece España e Galicia, potenciar a investigación en Galicia en demencias, o famosa I+D que todo o mundo fala e cita e ninguén entende para que vale. Aquí é onde FAGAL deu un paso de xigante, púxose ao nivel dos grandes países europeos, a finais de 2014 creouse o Grupo de Traballo en Demencias.

Neste Grupo de Traballo en Demencias, FAGAL buscou a todos os sectores e persoas representativas que, desde o punto de vista da investigación e do traballo social, sentasen, xuntos, nunha mesa e falando todos o mesmo idioma e cun problema en común, as demencias. Desde a asistencia socio-sanitaria, a investigación, a sensibilización social e a prevención buscaranse solucións, trataranse en común sen esquecerse de que detrás de todo hai unha persoa rodeada de familiares que a queren. Con esta puxéronse en marcha traballos que poidan levar futuro a estas persoas e familiares con demencia.

Durante estes últimos anos, desde este grupo de traballo, ao que tiven a honra de formar parte, puxéronse en marcha iniciativas que impulsasen a visibilidade social e a investigación. Froito disto o Grupo de Traballo en Demencias decidiu, nunha das súas reunións, asumiu e promoveu o manifesto que xurdiu da Primeira Conferencia Ministerial da OMS sobre a loita mundial contra a demencia. A finais de 2017 logrouse poñer en marcha a primeira Rede Galega de Investigación en Demencias (REGIDEM), da cal tiven a honra de exercer como coordinador.

Dentro desta rede, única en España, xuntáronse 9 grupos de investigación das tres universidades e dos tres grandes hospitais galegos, as asociacións como FAGAL e Down Galicia ou como sectores xeriátricos como Serge ou Matia ou o xornal EntreMayores. O gran obxectivo desta rede, e durante os próximos 3 anos, é poñer as bases de proxectos de investigación, teses doutorais, traballos científicos ligados ás demencias, e quizá un nos que estamos a traballar agora mesmo, ampliar esta rede cara a Portugal.

Outra das grandes apostas que naceron desde FAGAL e das que sinto máis orgulloso, é un plan ambicioso de educación cara aos mozos. Non é novo que FAGAL desde a súa creación informe e ensine a miles de persoas que é o alzhéimer, como se coidan a estas persoas, como se lles pode axudar, pero nunca se expuxo explicar aos nosos mozos que é esta enfermidade, que sabemos dela e como podemos axudar aos maiores dentro das nosas casas. Aquí naceu un programa en colaboración coa Fundación Barrié, o Programa Rede Paraugas Alzheimer, que entre moitas actividades das que consta o programa, realizáronse actividades de divulgación científica para mozas sobre esta enfermidade. Desde a Rede, FAGAL e o Grupo de Traballo en Demencias estamos a traballar para ampliar esta actividade de concienciación social entre os máis novos.

Hai que ter en conta algo moi importante, os mozos son o noso futuro, pero o coñecemento que os fará vén dos nosos maiores. Aquí é onde se pecha o círculo, e volvo ao que comentaba ao principio, “os maiores son o futuro” porque eles son os que ensinarán aos mozos para avanzar e prosperar nesta sociedade onde se move o coñecemento moi rápido, e gústenos ou non, necesitamos da súa axuda

Carlos Spuch

Neurobiólogo, investigador do Instituto de Investigación Biomédica do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo e coordinador da Rede Galega de Investigación en Demencias.


Imaxe: La Voz de Galicia
Utilizamos cookies propias y de terceros para mejorar nuestros servicios y mostrarle contenidos relacionados con sus preferencias mediante el análisis de sus hábitos de navegación. Si continua navegando, consideramos que acepta su uso. Puede obtener más información aquí. Aceptar